เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 6 สิงหาคม 2569 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ดำเนินโครงการบริการวิชาการมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์สู่ชุมชน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ภายใต้โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การถ่ายทอดองค์ความรู้การจัดการขยะของวัดในชุมชนเมืองอีสาน” (Urban Isan Temples: Waste Management Knowledge Transfer) ณ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน บ้านโนนชัย ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น

โครงการจัดขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะของวัดในชุมชนเมืองอีสาน และเปิดพื้นที่ให้คณะสงฆ์ วิทยากร นักวิชาการ และผู้เกี่ยวข้องได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนความคิดเห็น เพื่อสร้างแนวทางการจัดการขยะที่เหมาะสมกับบริบทของวัดและชุมชนเมือง

กิจกรรมภายในโครงการประกอบด้วยการเสวนาและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในหัวข้อ “การจัดการสิ่งแวดล้อมของวัดในพุทธศาสนา: ปัญหาและนโยบาย” การอภิปรายเกี่ยวกับสภาพปัญหาและการจัดการขยะของวัดในชุมชนเมืองอีสาน ตลอดจนการแบ่งกลุ่มย่อยเพื่อระดมความคิดเห็นและร่วมกันเสนอแนวทางการจัดการขยะที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง

การอบรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจากพระสุธีวชิรธรรม เจ้าคณะจังหวัดขอนแก่น (ธรรมยุต) รองศาสตราจารย์ ดร.พุทธรักษ์ ปราบนอก รองศาสตราจารย์ ดร.ธนพฤกษ์ ชามะรัตน์ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภาณุ สุพพัตกุล ร่วมถ่ายทอดความรู้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และดำเนินกิจกรรมระดมความคิดเห็นกับผู้เข้าร่วมโครงการ จากการอบรม ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ประเภทและลักษณะของขยะที่เกิดขึ้นภายในวัด ได้แก่ ขยะทั่วไป ขยะย่อยสลายได้ และขยะรีไซเคิล รวมถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดและการจัดการขยะ เช่น งานบุญประเพณี งานศพ การใช้พื้นที่ภายในวัด การจัดวางถังขยะ จุดพักขยะ และการประสานงานกับหน่วยงานท้องถิ่น นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้แลกเปลี่ยนปัญหาและประสบการณ์จากบริบทของแต่ละวัด ทำให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างคณะสงฆ์ประชาชนในชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการร่วมกันบริหารจัดการขยะ

ผลจากกิจกรรมระดมความคิดเห็นทำให้เกิดข้อเสนอแนวทางการจัดการขยะของวัดในชุมชนเมืองอีสานที่สำคัญ ได้แก่ การกำหนดนโยบายและผู้รับผิดชอบด้านการจัดการขยะภายในวัด การลดการใช้วัสดุที่ก่อให้เกิดขยะในงานบุญและกิจกรรมทางศาสนา การคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง การจัดเตรียมถังขยะและจุดพักขยะให้เหมาะสม การนำขยะย่อยสลายได้ไปใช้ประโยชน์ การรวบรวมขยะรีไซเคิลอย่างเป็นระบบ ตลอดจนการสร้างความร่วมมือระหว่างวัด ชุมชน และหน่วยงานท้องถิ่นในการเก็บขนและกำจัดขยะอย่างถูกวิธี

การดำเนินโครงการครั้งนี้ช่วยเสริมสร้างความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับผลกระทบของขยะต่อสุขอนามัย สิ่งแวดล้อม และภาพลักษณ์ของวัด พร้อมทั้งส่งเสริมให้คณะสงฆ์สามารถนำองค์ความรู้และแนวทางที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมภายในวัด และพัฒนาเป็นนโยบายหรือแนวปฏิบัติที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่ นอกจากนี้ โครงการยังเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างเจ้าคณะผู้ปกครองสงฆ์ พระสงฆ์ ชุมชน หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมของวัดอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งให้วัดเป็นพื้นที่สะอาด ร่มรื่น เหมาะแก่การประกอบศาสนกิจและการปฏิบัติธรรม รวมทั้งเป็นต้นแบบด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมให้แก่ประชาชนและชุมชนโดยรอบ

โครงการดังกล่าวสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ได้แก่ เป้าหมายที่ 3 สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (Good Health and Well-being) และเป้าหมายที่ 11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน (Sustainable Cities and Communities) ซึ่งสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในการนำองค์ความรู้ด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ไปใช้ประโยชน์เพื่อพัฒนาชุมชนและสังคมอย่างยั่งยืน

Gallery Image